दैनिक पंचांगDAINIK PANCHANG

दैनिक हिंदू पंचांग

गणेश पंचरत्नम्

आदि शंकराचार्य (8वीं सदी, केरल)

गणेश पंचरत्नम् का अर्थ है "गणेश के पाँच रत्न"। आदि शंकराचार्य ने गणेश जी की स्तुति में ये पाँच श्लोक लिखे। केरल, तमिलनाडु, कर्नाटक और आंध्र में इन्हें खूब गाया जाता है और नया काम शुरू करने से पहले पढ़ा जाता है।

रचनाआदि शंकराचार्य (8वीं सदी, केरल)कब पढ़ेंबुधवार, संकष्टी और गणेश चतुर्थीक्षेत्रदक्षिण भारत

गणेश पंचरत्नम्: पूरे बोल

मुदा करात्तमोदकं सदा विमुक्तिसाधकं
कलाधरावतंसकं विलासिलोकरक्षकम्।
अनायकैकनायकं विनाशितेभदैत्यकं
नताशुभाशुनाशकं नमामि तं विनायकम्॥१॥

नतेतरातिभीकरं नवोदितार्कभास्वरं
नमत्सुरारिनिर्जरं नताधिकापदुद्धरम्।
सुरेश्वरं निधीश्वरं गजेश्वरं गणेश्वरं
महेश्वरं तमाश्रये परात्परं निरन्तरम्॥२॥

समस्तलोकशङ्करं निरस्तदैत्यकुञ्जरं
दरेतरोदरं वरं वरेभवक्त्रमक्षरम्।
कृपाकरं क्षमाकरं मुदाकरं यशस्करं
मनस्करं नमस्कृतां नमस्करोमि भास्वरम्॥३॥

अकिञ्चनार्तिमार्जनं चिरन्तनोक्तिभाजनं
पुरारिपूर्वनन्दनं सुरारिगर्वचर्वणम्।
प्रपञ्चनाशभीषणं धनञ्जयादिभूषणं
कपोलदानवारणं भजे पुराणवारणम्॥४॥

नितान्तकान्तदन्तकान्तिमन्तकान्तकात्मजं
अचिन्त्यरूपमन्तहीनमन्तरायकृन्तनम्।
हृदन्तरे निरन्तरं वसन्तमेव योगिनां
तमेकदन्तमेव तं विचिन्तयामि सन्ततम्॥५॥

रोमन अक्षरों में

Muda karatta modakam sada vimukti sadhakam
Kaladharavatamsakam vilasi loka rakshakam
Anayakaika nayakam vinashitebha daityakam
Natashubhashu nashakam namami tam vinayakam (1)

Natetarati bhikaram navoditarka bhasvaram
Namatsurari nirjaram natadhikapaduddharam
Sureshvaram nidhishvaram gajeshvaram ganeshvaram
Maheshvaram tamashraye paratparam nirantaram (2)

Samasta loka shankaram nirasta daitya kunjaram
Daretarodaram varam varebha vaktram aksharam
Kripakaram kshamakaram mudakaram yashaskaram
Manaskaram namaskritam namaskaromi bhasvaram (3)

Akinchanarti marjanam chirantanokti bhajanam
Puraripurva nandanam surari garva charvanam
Prapancha nasha bhishanam dhananjayadi bhushanam
Kapola dana varanam bhaje purana varanam (4)

Nitanta kanta danta kanti mantakanta katmajam
Achintya rupam antahina mantarayakrintanam
Hridantare nirantaram vasantameva yoginam
Tamekadantameva tam vichintayami santatam (5)

सरल भाषा में अर्थ

हर श्लोक में गणेश जी का चित्र है: हाथ में मोदक, मस्तक पर चंद्रकला, मुक्ति चाहने वालों को मुक्ति देने वाले, दीन-दुखियों का दुख हरने वाले, शरण में आए का भय मिटाने वाले और योगियों के हृदय में बसने वाले। अंत में कहा गया है कि जो इन पाँच श्लोकों को सुबह पढ़ता है उसे स्वास्थ्य, बुद्धि, लंबी आयु और सौभाग्य मिलता है।

कैसे पढ़ें

नहा-धोकर साफ़ जगह पर बैठिए, दीपक जलाइए और शांत मन से पढ़िए। आरती में घंटी बजाते हुए सब मिलकर गाइए। सही दिन और समय के लिए आज का पंचांग देखिए। आज का पंचांग.

अक्सर पूछे जाने वाले सवाल

गणेश पंचरत्नम् कब पढ़ना चाहिए?

बुधवार, संकष्टी और गणेश चतुर्थी। वैसे इसे किसी भी दिन श्रद्धा से पढ़ा जा सकता है।

गणेश पंचरत्नम् किसने लिखा?

आदि शंकराचार्य (8वीं सदी, केरल)।

और भजन और आरती

अय्यप्पा शरणम् और शास्ता स्तुति (सबरीमला)वेंकटेश्वर सुप्रभातम् (तिरुपति)मुरुगन (स्कंद) स्तुति: शक्तिहस्तंहनुमान चालीसाॐ जय जगदीश हरे आरतीॐ जय शिव ओंकारा आरतीसुखकर्ता दुखहर्ता (गणेश आरती)आरती कुंज बिहारी कीगायत्री मंत्रमहामृत्युंजय मंत्रजगन्नाथाष्टकम् (पुरी के जगन्नाथ)हरे कृष्ण महामंत्रया देवी सर्वभूतेषु (दुर्गा स्तुति)श्रीरामचन्द्र कृपालु भजु मनजय गणेश जय गणेश देवा (गणेश आरती)जय अम्बे गौरी (दुर्गा आरती)ॐ जय लक्ष्मी माता (लक्ष्मी आरती)शिव पंचाक्षर स्तोत्रम्द्वादश ज्योतिर्लिंग स्तोत्रम्या कुन्देन्दुतुषारहारधवला (सरस्वती वंदना)गणेश श्लोक: वक्रतुंड और शुक्लाम्बरधरं